جهت تعیین وقت مشاوره و یا انجام آزمایشات شنوایی سنجی با شماره های زیر تماس بگیرید.

  ۸۶۰۳۵۹۰۹ - ۸۶۳۵۹۵۳ (۰۲۱)

ادیوگرام نتیجه آزمایش شنوایی است. به عبارت دیگر در نمودار ادیوگرام مقادیر فرکانس و شدت صداهایی که فرد آنها را می شنود، ثبت می گردد.
این کار با گذاشتن یک هدفن که صداهای بوق مانندی را به گوش ارائه می دهد، انجام می شود. در این حالت فرد به محض شنیدن صدا دکمه ای را فشار می دهد، به تدریج این صداها آهسته تر می گردد و این کار تا زمانیکه فرد بتواند ضعیف ترین صداهای ممکنه را بشنود ادامه می یابد.
آستانه های شنوایی (حداقل صدای قابل شنیدن) بر روی ادیوگرام و برای هر گوش به طور جداگانه ثبت می شود .

گوش دارای سه بخش است: گوش بیرونی، گوش میانی و گوش درونی.

گوش بیرونی از بخش لاله ی گوش و مجرای شنوایی تشکیل شده است که به پرده ی گوش یا پرده ی صماخ منتهی می شود. هنگامی که سروصدایی می‌شنویم، امواج صوتی در مجرای شنوایی حرکت کرده و سبب ارتعاش پرده ی گوش می شود. پرده صماخ گوش یک غشای کشیده‌‌ شده مانند پوست یک طبل است. هنگامی که امواج صوتی به این پرده برخورد می‌کنند، زنجیره‌ای از واکنش‌ها رخ می‌‌دهد. پرده صماخ، ارتعاشات را به ۳ استخوان کوچک درون گوش میانی یعنی استخوانچه چکشی، استخوانچه سندانی و استخوانچه رکابی منتقل می‌کند که کوچک‌ترین استخوان‌های بدن هستند.
این ارتعاشات به وسیله ی استخوانچه ها از گوش میانی از طریق دریچه ای بنام دریچه ی بیضی که واقع در حلزون گوش است منتقل می شوند. درون حلزون گوش هزاران سلول مویی دارای وجود دارد که به آنها مژک یا سیلیا می‌گویند. هنگامی که این حلزون مرتعش می‌شود، این مژک‌ها به حرکت در می‌آیند. سپس این مژک‌ها این حرکت را به صورت پیام عصبی درمی‌آورند که از طریق عصب شنوایی به مغز فرستاده می‌شود. مغز این پیام‌های عصبی را تفسیر می‌کند و در نتیجه تفسیر می کند که سیگنال رسیده به گوش چه بوده و حاوی چه پیامی بوده است.

کاهش شنوایی در کودکان ، یک کم توانی خاموش است. خاموش از این جهت که اطفال و به ویژه نوزادان قادر به ابراز و تشریح مشکل خود برای ما نیستند و نمی توانند مشکلات موجود در روند شنوایی خود را برای ما بیان دارند. کم توانی از این جهت به آن اطلاق می شود که در صورت عدم تشخیص و درمان می تواند منجر به بروز مشکلات در روند رشد زبان و گفتار وی شود، محدودیت های اجتماعی و روانی برای او ایجاد کند و همچنین موانعی را در مسیر تحصیلات طبیعی وی به وجود آورد. اما در صورتی که بتوان هرچه زودتر حتی در صورت امکان طی دوران نوزادی مشکلات کودک را کشف و درمان ها و خدمات توان بخشی لازم را برای او ارائه کرد، بسیاری از این محدودیت ها و کم توانی ها را می توان به حداقل رسانید و از عوارض آن ها جلوگیری کرد.
اگر ما اطلاعات و آمار زیر را در نظر بگیریم تا حد زیادی می توانیم به اهمیت تشخیص زود هنگام مشکلات کودکان پی ببریم و متوجه ضرورت اعمال معاینات زود رس شویم:
- تقریبا از هر هزار کودکی که متولد می شود، یک کودک فاقد شنوایی بوده و دارای مشکل شنوایی در حد عمیق است
- علاوه بر آن تقریبا در هر یک هزار کودک ، دو نفر از آنان طی سنین خردسالی دچار مشکلات شنوایی اکتسابی می شوند.
-از هر پنجاه کودکی که در طول نوزادی خود در معرض مشکلات دارای عوارض شنیداری قرار گرفتند و نیاز مند مراقبت های ویژه می شوند، یک کودک دچار ضایعه شنوایی می شود.
- عفونت های گوشی که دارای عوارض شنیداری نیز بوده ، شایع ترین بیماری های عفونی در کودکان هستند.
- تقریبا تمامی کودکان ضمن دوران رشد خود از تولد تا یک سالگی حداقل یک دوره عفونت های گوشی دارای عوارض شنیداری را تجربه کرده اند.
- از بین کودکانی که در سنین مدرسه مورد غربالگری شنوایی قرار می گیرند ، حدود ده تا پانزده درصد به دلیل عدم درک شنیداری اصوات ، مردود می شوند.
از این رو تشخیص هر چه زودتر مشکلات شنوایی باروش های ویژه ، می تواند تاثیر بالایی در درمان و کاهش عوارض ناشی از این مشکلات داشته باشد.

کار کردن در محیط های پرسروصدا به مدت طولانی می تواند باعث کاهش شنوایی بطوت دائمی شود. از جمله این شغل ها می توان به کار در مراکز صنعتی که سر و صدای زیادی دارند، آهنگری، کندن خیابان و .... اشاره کرد. بنابراین در این شغل ها توصیه می شود که افراد از محافظ های شنوایی استفاده کنند تا خطر ایجاد کم شنوایی را به حداقل برسانند.
البته محافظ های شنوایی انواع مختلفی دارند و اینکه فرد از کدامیک استفاده کند می تواند بر اساس شغل فرد انتخاب شود چرا که سر و صداهای محیط های مختلف از نظر فرکانس با هم فرق دارند .
معیار ما برای ضرورت استفاده از محافظ شنوایی وجود اصوات بیش از 85 دسی بل در میحط است، بدین معنی که اگر فردی در محیطی کار می کندکه سر و صدای آن محیط بیش از 85 دسی بل است حتما این فرد باید از محافظ شنیداری استفاده کند تا مانع آسیب سیستم شنوایی شود.
انواع محافظ های شنوایی:

1- گوش بند (Ear plug)
گوش‌بند وسیله ای است که در داخل کانال (مجرای خارجی) گوش قرار می گیرد، این وسیله در اشکال و اندازه های مختلفی وجود دارد و برای آن که نقش حفاظتی خوبی داشته باشد، باید کاملا سایز کانال گوش باشد و فرد پس از نصب آن بر گوش خود، احساس کند که صداها را کمتر می شنود.
به طور متوسط گوش بندها حدود 15 تا 30 دسی بل از شدت صداها را می کاهند و معمولا کارخانه های تولیدکننده گوش بند، آنها را از جنس سیلیکون یا پلاستیک و یا لاستیک می سازند.
2- گوشی ایمنی روی گوشی (Ear muff)
.این وسیله بسیار شبیه هدفون می باشد و به طور کامل گوش را از بیرون می پوشاند. این وسیله هم به طورمتوسط حدود 15 تا 30 دسی بل از شدت صدا را می کاهد.
3- محافظ های شنوایی هوشمند (مانند Earasers)
این نوع از محافظ های شنوایی بدون اینکه فرکانس های گفتاری را دستخوش تغییر کنند توانایی کاهش سر و صدای محیط را دارند و فرد استفاده کننده می تواند به راحتی صداهای گفتاری موجود در محیط را بشنود در حالی که هیچ آسیبی به سیستم شنوایی وی وارد نمی گردد.

کاهش شنوایی های ایجاد شده بر اساس اینکه چه قسمتی از گوش و یا سیستم شنوایی را درگیر کرده اند به انواع مختلفی تقسیم می شوند.
کم شنوایی انتقالی(Conductive hearing loss)
افت انتقالی به معنای اشکال در گوش میانی و یا گوش خارجی است . در این حالت صداها از طریق گوش خارجی و میانی به خوبی به گوش داخلی منتقل نمی شود. شایعترین علل آن جمع شدن جرم گوش در مجرای گوش خارجی، پارگی پرده گوش، جمع شدن مایع در گوش میانی و یا آسیب در استخوانچه های گوش میانی است.
کم شنوایی حسی- عصبی(Sensorineural hearing loss)
این نوع افت در اثر آسیب به اجزاء ظریف و حساس گوش داخلی رخ می دهد .در این حالت ارتعاش صوت به پیامهای الکتریکی تبدیل نمی شود. گاهی اوقات عصب شنوایی آسیب می بیند و یا پیامهای الکتریکی حلزون به مغز ارسال نمی شود. معمولاً محیط های پر سر و صدا مثل کارخانه و یا صداهای بلند ناگهانی مثل تیراندازی باعث این نوع افت شنوايي می شوند. عامل دیگر کهولت سن یا اصطلاحاً پیر گوشی است.
کم شنوایی مختلط(Mixed hearing loss)
مجموعه ای از مشکلات گوش میانی و داخلی با هم را افت شنوایی مختلط می نامند.
كم شنوايي مركزي ( Central Hearing Loss)
آسيب بافتهاي مغزي باعث بروز كم شنوايي مركزي مي شود .

انواع کم شنوایی بر اساس میزان به صورت زیر تقسیم بندی می شود:

 

درجه کم شنواییمیزان افت شنوایی(دسی بلdb)
طبیعی 15-10
خفیف 25-16
ملایم 40-26
متوسط 55-41
متوسط تا شدید 70-56
شدید 90-71
عمیق 91 به بالا

گوش داخلی و گوش خارجی
گوش داخلی و گوش خارجی به گونه ای تکامل یافته اند که باعث افزایش جمع آوری و ارتباط سیگنال های شنوایی قبل از رسیدن به گیرنده های شنوایی می شوند. هیچ دستگاه دیگری بجز احتمالا چشم چنین اختصاصی انطباق نیافته است که اطمینان حاصل کند اطلاعات درکی صحیحی از محرک استخراج می گردد.
گوش خارجی
گوش خارجی یا بیرونی شامل اوریکول (یا لاله گوش) و مجرای شنوایی خارجی است. اوریکول یکی از بخش های مهم صورت انسان است.
اوریکول
اوریکول یا لاله گوش در دو طرف سر انسان قرار دارند که یک محل نسبتا خاص در مقایسه با گونه های دیگر است. لاله تا حدی دارای ساختار نسبتا سفت است و حالت خاص آن به خاطر خاصیت الاستیکی غضروف زیر پوست است. شکل خاص لاله دقیقا تابع شکل قالب غضروفی بوده و این عمدتا به علت فقدان لایه چربی در زیر پوست است.
با اینکه گوش ها همیشه حالت خود را حفظ میکنند، ولی اولین بخش از بدن هستند که در صورت مواجه بدن با سرما تحت تاثیر قرار می گیرند. به همین دلیل آنها بیشتر تحت تاثیر سرمازدگی قرار می گیرند و یکی از واضح ترین مناطق هنگام افزایش جریان خون به دلیل خجالت کشیدن یا عصبایت است.
اهمیت عملکردی گوش
عملکرد اوریکول بیشتر از صرفا جنبه زیبایی است. حالت صدفی شکل اوریکول میزان جمع آوری صدا را افزایش می دهد. شکل و محل لاله گوش نیز میتواند بسته به فرکانس در تعیین موقعیت امواج در فضا کمک کند. اصوات با فرکانس پایین دارای طول موج بلند هستند که به سادگی اطراف اوریکول را احاطه کرده و بنابراین اثر سایه ای ایجاد نمی شود و شدت آنها در هنگام ورود به گوش کاهش نمی یابد. اصوات با فرکانس پایین از طریق مقایسه میان اختلاف زمان رسیدن سیگنال به هر گوش در تعیین موقعیت منبع صوت عمل می کنند . به این معنی که منبع صوت در سمتی است که زودتر به گوش رسد. با این حال اصوات دارای فرکانس بالا دارای طول موج کوتاهی هستند و توسط سر و اوریکول اثر سایه ای ایجاد می کنند؛ از این رو در خارج گوش شدت صوت کاهش می یابد. مکان یابی در این فرکانس ها با استفاده از نشانه های شدت است؛ بدین معنی که صوت متعلق به سمتی است که در آن شدت بالاتری وجود دارد.
خصوصیات فیزیکی گوش خارجی همچنین انرژی امواج صوتی را هنگام انتقال به سمت پرده صماخ تغییر می دهند.این رویداد به علت رزونانس رخ می دهد.
در انسانها گوش خارجی به وسیله امواج صوتی به ویژه در محدوده فرکانسی 2 تا 7 کیلوهرتز (ولی نه بصورت همزمان، این مشخص گفتار انسان است) تشدید می شود. بنابراین گوش خارجی انسان صرفا خصوصیات فاز محرک های صوتی تغییر نمیدهند، بلکه این ساختار ها می توانند این طول موج ها را تقویت کنند و فشار را بر روی پرده صماخ افزایش دهند.
مجرای شنوایی خارجی
در انسان بالغ طول مجرای گوش حدود 2/5 سانتیمتر و قطر آن 0/7 سانتیمتر است. یک دوم تا یک سوم خارجی مجرا از قالب غضروفی انعطاف پذیر تشکیل شده است. بخش داخلی باقیمانده به استخوان گیجگاهی جمجمه متصل شده است. مجرا کمی حالت بیضی شکل دارد. مسیر مجرای گوش حالت نسبتا تابیده یا S شکل دارد. بخش غضروفی خارجی در سمت فوقانی / خلفی و بخش استخوانی داخلی، در قسمت تحتانی / اقدامی قرار دارد.
اهمیت عملکردی مجرای شنوایی خارجی
مجرای شنوایی خارجی علاوه بر توانایی های رزونانسی با استفاده از ویژگی های آناتومیکی و فیزیولوژیکی از پرده صماخ و گوش میانی محافظت می کند. از لحاظ آناتومیکی طول قطر مجرا مانع ورود اجسام خارجی و اسیب به پرده ظریف صماخ می شود. حالت S شکل نیزدر این کار کمک میکند خصوصیا ت فیزیکی مجرا گوش نیز از تاثیر تغییرات دمای بیرون بر روی گوش های میانی و داخلی جلوگیری میکند.
حفاظت فیزیولوژیک به وسیله مکانیسم های مختلفی صورت میگیرد. ابتدا اینکه ، موهایی که در یک سوم خارجی مجرای گوش قرار دارند و همه به سمت خارج هستند، محافظ خوبی در برابر عوامل زنده(حشرات) و غیر زنده (مهره های کوچک و دانه ریز) هستند دوم اینکه ، غدد سبابه و سرومن موجود در بخش غضروفی ، از خود مایعی ترشح می کنند که دارای مواد ضد باکتریایی و ضد قارچی است. مهاجرت لایه خارجی یا اپیدرم پرده صماخ و مجرای گوش به سمت خارج نیز یکی دیگر از حفاظت های فیزیولوژیک است و خصوصیت تقریبا منحصر بفردی است که در این قسمت از بدن دیده میشود. مهاجرت سلول ها با سرعت 0/5 تا 1 سانتیمتر در روز رخ می دهد و وظیفه آن خارج کردن سلولهای مرده روی پوست پرده و کانال به نام کراتینوسیت ها و همچنین سرومن های خشک شده و هر چیز اضافی دیگر است.
گوش خارجی:
گوش خارجی در پرده صماخ که مرز نازک بین بخش های خارجی و میانی گوش است تمام می شود. گوش میانی، انرژی صوتی را از گوش خارجی به سمت گوش داخلی و حلزون انتقال می دهدو این کار به یکسان شدن امپدانس نسبتا پایین هوا در گوش خارجی با امپدانس بالای مایع در گوش داخلی کمک میکند.


پرده صماخ
پرده گوش یا پرده صماخ یک بافت پرده ای نازک یا ورقه ای شکل است که در مرز میان گوش میانی و خارجی کشیده شده است . این پرده در انسان بزرگسال قطری حدود 9 میلیمتر دارد و به گونه ای قرار گرفته است که لبه تحتانی آن بیشتر از لبه فوقانی آن به سمت داخل کشیده شده است و زاویه ای 55 درجه با کف مجرای گوش ایجاد می کند. حالت مقعر و انعطاف پذیر پرده عملکرد گوش میانی را افزایش می دهد. این پرده در انسان از 5 تا 8 لایه سلولی نسبتا ضخیم تشکیل شده است که این در میان گونه های حیوانات بسیار متفاوت است. پرده صماخ انرژی ارتعاشی را از طریق اتصال خود به دسته استخوانچه چکشی و استخوانچه های گوش میانی انتقال می دهد.
ضخامت پرده صماخ متشکل از سه لایه است. خارجی ترین لایه یا لایه جلدی در ادامه لایه اپیتلیال مجرای گوش است. این لایه با مهاجرت به خارج به تمیز کردن دبری های درون گوش خارجی کمک می کند و موجب التیام خود بخودی پارگی های پرده صماخ می شود. لایه میانی فیبری از دونوع فیبر تشکیل شده است:
لایه داخلی تر که تحت عنوان لایه داخلی یا موکوسی شناخته می شود ، از پوشش حفره گوش میانی مشتق می شود. پرده صماخ عصب دهی خوبی دارد و به همین خاطر خیلی به فشار حساس است. شاخه های اعصاب مغزی 5 و 10 بخش خارجی پرده و عصب 9 مغزی بخش داخلی را عصب دهی می کنند.
استخوانچه ها
اولین استخوانچه به نام چکشی دارای یک سر، گردن، دسته یا مانوبریوم و زائده کوچک است. مانوبریوم و زائده کوچک به قسمت داخلی پرده صماخ متصل می شوند. سر چکشی با تنه دومین استخوانچه یعنی سندانی مفصل می شود. استخوانچه سندانی دارای دو زائده یا پایک ، یکی کوتاه و دیگری بلند است. زائده کوتاه متمایل به عقب است و به سمت دیواره استخوانی خلفی گوش میانی گسترش می یابد و به عنوان نقطه اتکا یا لولا برای چرخش سندانی عمل می کند. زائده بلند با سر سومین استخوانچه ، یعنی رکابی مفصل می شود. به سر رکابی دوپایه متصل است که به صفحه آن متصل می شوند. صفحه رکابی بوسیله یک لیگامان حلقوی به ورودی گوش داخلی یا دریچه بیضی متصل شده است.
انقباض عضلات گوش میان نقش مهمی در حفاظت از دستگاه شنوایی ، تمایز گفتار و تعادل فشار دارد.
شیپور استاش
اگر گوش میانی یک فضای بسته باشد، به دنبال تغییرات فشار طی تغییر دما یا ارتفاع آسیب خواهد دید. شیپور استاش یک مجرای کوچک با طولی حدود 36 میلی متر است و گوش میانی را به دیواره خارجی نازوفارنکس متصل می کند. 12 میلی متر ابتدایی استخوانی است و از دیواره قدامی حفره گوش میانی شروع میشود . شیپور اجازه عبور هوا از نازوفانکس به گوش میانی به منظور تعدیل فشار در دو سوی پرده صماخ را می دهد. فشار گوش میانی باید با فشار خارج اتمسفر برابر باشد تا حد اکثر حرکت پرده صماخ بدست آید.
از طریق باد دادن در دهان و بینی بسته نیزمی توان شیپور استاش را باز کردو غواصان باتجربه می توانند لوله استاش خود را باز نگه دارند یا آن را در هنگام بلع کمی باز کنند. اما غواصان غیر ماهر که نمی توانند فشار هوارا در گوش میانی خودمتعادل کنند، تنها پس از طی چند پا پایین رفتن در آب ، درد شدیدی را تجربه خواند کرد. در این حالت به دلیل بالا رفتن فشار ، باز کردن لوله استاش دشوار تر می شود.

اهمیت عملکردی گوش میانی

گوش میانی مسئول یکی از مهمترین ویژگی های امواج صوتی یعنی تطبیق امپدانس است. امپدانس می تواند به عنوان مانعی در مقابل حرکت توصیف شود. چرا امپدانس برای انتقال انرژی موج صوتی موجود در هوای بیرون به مایع حلزون مهم است؟ در نظر بگیرید وقتی اشعه هاینور به سمت آب برخورد می کنند چه اتفاقی می افتد؟ تقریبا تمام نور منعکس میشود. چنین رویدادی در گوش نیز رخ می دهد. اگر صوت مستقیما به دریچه حلزون پر از مایع برخورد کند، بیش از 99/9 در صد انرژی صوتی از سطح دریچه بیضی بازتاب خواهد شد و به دلیل عدم تطابق امپدانسی ، دستگاه ناکارآمدی در جذب صدا می شود. پس گوش میانی چگونه تطبیق امپدانس را انجام می دهد؟ ساختار های گوش میانی در واقع مکانیسم های مختلفی را به منظور افزایش نیروی وارده بر دریچه بیضی از سوی صفحه استخوانچه رکابی به کار می برند تا به بطور موثر امپدانس هوا در مجرای گوش را با امپدانس مایع در حلزون یکسان کنند.
نکته اول و مهم این است که سطح پرده صماخ بسیار بزرگتر از صفحه رکابی یا دریچه بیضی است. سطح عملکردی پرده صماخ که به دسته استخوانچه چکشی متصل شده حدود 55 میلی متر مربع اندازه گیری شده است. سطحی که توسط استخوانچه رکابی پوشیده شده، تنها حدود 3/2 میلی متر مربع است.
از آنجایی که فشار برابر نیرو وارد بر واحد مساحت است (P = F / A) افزایش نیرو بر روی دریچه بیضی معادل نسبت اندازه های دو سطح است یا به عبارتی برابر 55 میلیمتر مربع برروی 3/2 میلیمتر مربع است که می شود 17 . بنا بر این تفاوت اندازه پرده صماخ و دریچه بیضی منجر به افزایش 17 برابری نیروی وارد بر دریچه بیضی به منظور غلبه بر عدم تطابق امپدانس میگردد.
دومین مکانیسم به دلیل انعطاف پذیری و حالت صدفی شکل پرده صماخ است. با حرکت پرده صماخ قلاب های آن باعث می شود که دسته چکشی کمتر از پرده حرکت کند. این نتایج منجر به افزایش نیرو و کاهش سرعت می شود، بنابراین فشار را بر روی دریچه بیضی افزایش می دهد. این مکانیسم فشار را بر روی دریچه بیضی 2 برابر می کند.
سومین عامل مربوط به تطابق امپدانس خاصیت اهرمی استخوانچه ها است. از آنجاییکه بازوی استخوانچه سندانی که با سر رکابی مفصل می شود کوتاه تر از دسته چکشی است، نتیجه این فعالیت برروی رکابی افزایش نیرو و کاهش سرعت است. این مکانیسم 3/1 برابر میزان فشار را بر روی دریچه بیضی افزایش می دهد. مطالعات صورت گرفته در گربه نشان داده است که مکانیسم های مربوط به این سه روش برای رویارویی صدا باافزایش امپدانس در مایع کافی هستند و نسبت پرده صماخ به دریچه بیضی بیش از 85 در صد تغییر مورد نیاز در نیرو را ایجاد میکند. بهره بدست آمده در گوش میانی انسان وابسته به فرکانس است اما در فرکانس های میانی حدود 30 دسی بل اندازه گیری شده است.

حلزون (بخش شنوایی گوش داخلی )
برای شنیدن بسیار ضروری است . این بخش شامل سلول های حسی (یعنی سلول های مویی داخلی و سلول های مویی خارجی) است که مسئول تبدیل امواج مکانیکی به فعالیت الکتریکی هستند که در مغز به صورت صدا درک می شوند. سلول های حسی در صورت مواجه طولانی مدت با نویز ، مصرف داروهای خاص و عفونت های گوش داخلی یا افزایش سن آسیب می بینند.با از دست دادن دائمی سلول های کم شنوایی حسی عصبی ایجاد می شود.

وزوز یک اصطلاح طبی است( از واژه ی لاتین tinner به معنای زنگ زدن) که مربوط به احساس انواع مختلفی از صداها در گوش یا سر می باشد.که از جنس امواج صوتی با منشاء محیطی نیز نمی باشد.
وزوز بیشتر به عنوان یک اختلال عملکردی محسوب می گردد تا یک بیماری واقعی، اگر چه می تواند به عنوان یک نا توانی کامل نیز محسوب شود. منشاء وزوز می تواند از هر قسمتی در مسیر شنوایی از گوش تا مراکز شنوایی در مغز باشد و می تواند تاثیر نسبتا مخربی را بر کیفیت زندگی فرد مبتلا داشته باشد.
با وجود اینکه از نقطه نظر پزشکی ، وزوز به عنوان یک اختلال خوش خیم تلقی می شود اما میتواند استرس شدیدی را در فرد فراهم آورد. حتی کار به جایی می رسد که بعضا برخی زندگی را برای خود تمام شده می دانند.
به طور کلی وزوز به مجموعه اصواتی گفته میشود که توسط بیمار شنیده شده ولی منبع خارجی برای آن وجود ندارد.

طبقه بندی وزوزها:
وزوزهارا عموما از نقطه نظر بالینی و یا بر چسب محل ضایعه طبقه بندی می کنند. طبقه بندی وزوز از نظر بالینی یک طبقه بندی قدیمی می باشد که بر اساس آن وزوزها را به دو دسته ی ذهنی ( سابجکتیو) و عینی (آبجکتیو) تقسیم بندی می کنند.

1-وزوز عینی:
در این حالت ، وزوز علاوه بر بیمار توسط معاینه کننده نیز شنیده می شود، مانند زمانی که وزوز در حین تنفس و به صورت اصوات دمش شنیده می شود. به منظور شنیده شدن وزوز عینی می توان گوش خود را در مقابل گوش بیمار قرار داد و یا از یک گوشی طبی که به دقت در مقابل مجرای گوش خارجی قرار داده شده است ، استفاده کرد. وجود صدای وزوز همزمان با عمل دم و باز دم و یا هردو، معمولا بیان گر وضعیت غیر طبیعی شیپور استاش می باشد که ممکن است به دنبال یک کاهش وزن شدید حادث شده باشد. خوشبختانه چنین حالاتی از وزوز دوام کوتاهی دارند و بعد از یک دوره استراحت، بیماران اظهار می کنند که وزوز گوششان بهبود پیدا کرده است.
همچنین وجود صدای ضربانی در گوش که همزمان با آهنگ و یا نبض باشد، می تواند حاکی از مشکلات عروقی باشد که باید با دقت از سوی پزشک بررسی شود.


2-وزوز ذهنی:
به وزوزی اطلاق می شود که تنها توسط بیمار شنیده می شود و یکی از حاد ترین مواردی است که درمانگر با آن روبه روست. وزوز ذهنی در اثر عوامل بسیار زیادی تولید می گردد مانند : داروها، مشکلات روانشناختی، مشکلات قلبی و عروقی و ...
وزوزها را همچنین بر اساس (( محل ضایعه)) به 4 دسته ی فیزیولوژیک، پاتوفیزیولوژیک ، آسیب شناختی و کاذب تقسیم بندی می کنند.


3-وزوز فیزیولوژیک:
این نوع وزوز مربوط به شنیدن اصوات طبیعی بدن می باشد که ظاهرا از سر منشاء می گیرند. اگر افراد دارای شنوایی طبیعی در یک محیط کاملا ساکت با دقت گوش دهند، اکثر آن ها اصوات همهمه مانند و یا اصوات خاصی را می شنوند که با تعاریف ذکر شده، به عنوان وزوز در نظر گرفته می شوند.
البته اینگونه موارد به ندرت وزوز بالینی خواهند بود. این اصوات می توانند در نتیجه ی گردش خون ، لرزش عضلات و یا حتی در اثر حرکت چرخشی هوا به گرد پرده گوش باشند.

4-وزوز پاتوفیزیولوژیک:
این نوع وزوز به اصوات موقتی اطلاق می شود که عموما ناشی از ایجاد اشکال در حلزون و یا ساقه ی مغز می باشند.دو گروه عمده ی این وزوز عبارتند از:

الف) وزوز پاتوفیزیولوژیک ناشی از نویز(سرو صدا):
اصوات بلند می توانند در برخی اشخاص به مدت چند ثانیه منجر به وزوز شوند. شلیک تفنگ یا رخ دادن انفجاری در فاصله ی نزدیک می تواند چنین حالاتی را موجب شود. بهترین پیشنهاد به این بیماران ، تغییر محل کار و یا استفاده از گوشی های محافظ است.

ب)وزوز پاتو فیزیولوژیک ناشی از دارو:
این گونه وزوزها می توانند ناشی از مصرف برخی از داروها باشند. البته در تمامی موارد وزوز به وجود آمده دائمی نبوده و با قطع مصرف داروها بر طرف می شوند.

5-وزوز آسیب شناختی:
این نوع کلی وزوز با اختلالات فیزیکی و یا روان شناختی مرتبط می باشد و به چهار گروه اصلی طبقه بندی می شوند:

الف)وزوز آسیب شناختی انتقالی:
این نوع وزوز ناشی از کاهش شنوایی انتقالی می باشد و یا به واسطه ی آن تشدید می گردد.

ب)وزوز آسیب شناختی حسی - عصبی:
این وزوز در اثر وجود اختلال در حلزون به وجود می آید. بیماری هایی نظیر اختلالات عروقی حلزونی ، تومور عصب هشتم، بیماری منییر و کاهش شنواییناشی از سر و صدا می توانند این نوع وزوز را موجب شوند.


ج)وزوز آسیب شناختی غیر شنوایی:
اختلالات قرار گرفته در این گروه ، از مناطق و ساختارهای غیر شنوایی و از مناطق دیگر منشاء می گیرند، احتمالا با تاثیرات متقابل و تداخلی با دستگاه شنوایی مرکزی باعث بروز وزوز می گردند و حتی می تواند باعث بروز سردرد و تشدید هر وزوزی گردند. مهمترین عوامل ایجاد کننده ی آن عبارتند از:

1.مشکلات مفصل فکی-گیجگاهی یا بد جفت شدن فک ها.
2.کاهش فضای بین مهره های گردن و یا آسیب به گردن.
3.آنمی یا کم خونی


د)وزوز آسیب شناختی با منشاء روانی:
این وزوز دو دسته ی مهم را شامل می شود:
1.توهمی: زمانی است که اصوات وزوز به صورت سازمان یافته هستند ؛ مانند: شنیدن گفتار (خصوصا اگر آنچه از سوی بیمار بیان می شود همراه با اهانت وتوهین باشد). این وزوز احتمالا علامت یک بیماری روانی جدی است و لازم است تا به منظور درمان فرد مبتلا اورا به روانپزشک ارجاع داد.
2.تصوری: استنباط بیماران از این اصوات ، صدای خوشایندی شبیه به موسیقی و یا آواز می باشد که آن را می توان در افراد سالخورده علاقه مند به موسیقی مشاهده کرد. در مورد این که این اصوات با وزوز معمولی ارتباط داشته باشند هنوز چیزی به طور قطعی ثابت نشده است.
3.وزوز کاذب : در این وزوز، صدایی را که بیمار اظهار می کند، شبیه به وزوز است، ولی تعریف وزوز شامل آن نمیشود.

عوامل مسبب وزوز:

عوامل بسیار زیادی در ایجاد وزوز نقش دارند که برخی از مهمترین آن ها به شرح زیر می باشد:
1. بیماری های قلبی - عروقی
2.مصرف داروها:
گروه های اصلی دارویی که به طور عمده مورد تجویز و مصرف بیماران قرار میگیرند، شاملگروه های زیر می باشند:

الف)عوامل ضد التهابی
ب)آنتی بیوتیک ها
ج)داروهای ضد افسردگی و خواب آور.

آسپیرین و ترکیبات سالیسیلات ها مرتبا در زندگی روزمره به عنوان مسکن استفاده می شوند. اگر مبتلا به وزوز هستید ، می بایست آسپیرین و ترکیبات حاوی آسپیرین را به عنوان عمومی ترین داروهای تحریک کننده ی وزوز بپذیرید و در مصرف آن ها با پزشک خود مشورت کنید.
آنتی بیوتیک ها و به ویژه آمینوگلیکوزید ها مانند استروپتومایسین، کانامایسین، نئومایسین و جنتامایسین باعث بروز وزوز می شوند. علائم این داروها معمولا در زمانی ظاهر می شود که به همراه داروهای مدر استفاده شوند. ترکیبات حاوی کنین غالبا باعث بروز صدایی زنگ مانند در گوش خواهند شد. بین مواد دارویی که باعث ایجاد وزوز می شوند نباید توتون و کافئین را مستثنی کرد زیرا مصرف دراز مدت آن ها نیز باعث افزایش وزوز در گوش می گردد.

3.عوامل روان شناختی:
بدون تردید عوامل روانشناختی و به خصوص افسردگی، نقش عمده ای را در تولید وزوز دارا می باشند.

4.عوامل مربوط به دندان ها:
حدود35 درصد افراد مبتلا ب وزوز دارای مشکلات مربوط به مفصل فکی - گیجگاهی می باشنند و وزوز به طور علامتی به مشکلات کلی آن ها وابسته است. دندان قروچه، بد جفت شدن دندان ها و درد از دیگر شکایات عمومی بیماران می باشد. در این گونه موارد، مراجعه به متخصص فک و دهان و دندان بسیار مفید است.

5.عوامل مربوط به سوخت و ساز مواد در بدن (متابولیکی):
تغذیه مناسب و سالم از جمله مواردی است که می بایست حتما رعایت شود. کاهش غیر طبیعی ویتامین ها ، مواد معدنی و ... می تواند تاثیر ناگواری را در بروز یا تشدید وزوز گوش داشته باشد.
کمبود ید در رژیم غذایی می تواند باعث بیماری (( پر کاری غده تیروئید )) شود. امروزه ثابت شده است که پر کاری این غده با افزودن در میزان بازده قلبی، میتواند وزوز ضربانی ایجاد کند.
افزایش چربی های خون نیز به عنوان عامل مهمی در ایجاد کم شنوایی حسی عصبی، سرگیجه ، وزوز گزارش شده است.

6.عوامل مربوط به دستگاه شنوایی:
بیماری های مربوط به دستگاه شنوایی به عنوان مهمترین عامل ایجاد کننده ی وزوز در هر رده ی سنی به شمار می آیند. برای درک بهتر این عوامل ، آن هارا به سه گروه بررسی میکنیم:

الف)کاهش شنوایی انتقالی:
وجود جرم در کانال گوش خارجی، اتواسکلروز، انفصال استخوانچه ها و تومورگلوموس در فضای گوش میانی (در تومورگلوموس وزوز به شکل ضربانی مشاهده می شوند.)درمان وزوز در این بیماران با برطرف کردن عامل ایجاد کننده ی وزوز( مثلا از طریق عمل جراحی) امکان پذیر است.

ب)کاهش شنوایی حسی - عصبی:
این گروه شایعترین طیف مبتلایان به وزوز را در بر می گیرند. این بدین خاطر است که عصب شنوایی و حلزون که به عنوان دو منبع مهم تولید وزوز از آن ها یاد می شود، در این گروه قرار می گیرند.

ج)کاهش شنوایی مرکزی:
این نوع وزوز در بیماران با مشکلات سیستم اعصاب مرکزی مشاهده می شود و مشخصات جالب و منظمی دارد. در مورد نحوه ی ایجاد این نوع وزوز اتفاق نظر کلی وجود ندارد. بهترین اقدام و درمان در این نوع ضایعات، استفاده از درمان های توانبخشی و باز آموزی وزوز می باشد. همچنین استفاده از روش های تمرکز و توجه نیز می تواند کار ساز باشد.

7.سایر عوامل به وجود آورنده ی وزوز:
-بیماری اتواسکلروز
-تومور اکوستیک
-جرم گوش
-بیماری منییر
-صداهای بلند
-شنا کردن
-شیرجه رفتن در آب

تاثیرات روانشناختی وزوز:
الف) پاسخ های هیجانی و احساسی( کج خلقی، افسردگی ، عصبانیت، تنش عصبی و اضطراب).
ب) اختلال در تمایز شنوایی.
ج) بی خوابی.
د)مشکلات مربوط به عملکرد شناختی.

درمان توانبخشی وزوز گوش ( درمان وزوز به شیوه ی باز آموزی)
اگر شما از وزوز رنج می برید، پیش از هر چیز به ارزیابی های شنوایی شناسی و پزشکی جامع نیاز دارید. پس از آن باید اطلاعات قابل فهم و واقع بینانه ای در مورد وضعیت خود کسب کنید. در مرحله ی بعد برای شما یک برنامه ی درمانی مطرح می شود. در طول دوره ی درملن، شما به حمایت گروه توانبخشی واجد شرایط نیازمند خواهید بود.
همیشه به یاد داشته باشید که هیچ گاه دو نفر نوع یکسانی از وزوز را تجربه نمی کنند و وزوز شما کاملا فردی و مخصوص خود شماست. وزوز از نظر نوع صدا منحصر به فرد و اختصاصی است. به همان صورتی که تک تک افراد دارای ویژگی های منحصر به فرد و اختصاصی هستند.
این درمان چهار جزء اصلی را شامل می شوند که عبارتند از:

الف) تجهیزات درمانی وزوز.
ب)مشاوره ی مستقیم.
ج) برنامه های پایین آورنده ی سطح برانگیختگی غیر ارادی(خودکار).
د)درمان اختلالات همزیست با وزوز و یا درمان اختلالات هیجانی بیمار.

نکته طلایی در درمان وزوز این است که اگر وزوز در نظر بیمار دشمنی تصور شود که باید با آن مبارزه کرد، آنقدر اهمیت می یابد که موجب تحریک دائمی درک آگاهانه ی وی خواهد شد.
با در نظر گرفتن تفاوت بین شنیدن صرف و درک آگاهانه تحریکات صوتی، هدف درمان وزوز باید اصلاح برنامه های زیر قشری باشد به نحوی که دیگر حافظه آگاهانه آن را درک نکند. اگر وزوز را به طور آگاهانه درک نکنید برای شما دردسر ساز نمی شود، بر کیفیت زندگی بی تاثیر می گردد،خواب شما را برهم نمیزند و تمام ظرفیت درکی برای انجام کارهای روزانه تحت اختیار شما قرار می گیرد.

استفاده از سمعک در درمان وزوز:
بسیاری از افراد مبتلا به وزوز گوش دچار کاهش شنوایی هم هستند. در خصوص بیماران مبتلا به وزوز اگر به همراه وزوز،بیمار دچار کم شنوایی باشد، اگر کم شنوایی قابل درمان باشد باید به پزشک مراجعه و درمان کند. با طی مراحل درمان وزوز کم یا حذف می شود . اگر کم شنوایی دائمی و غیر قابل درمان باشد،بهترین روش توانبخشی ، تجویز سمعک بر روی گوش مبتلا به وزوز است. سمعک موجب می شود صداهای مورد نیاز فرد قوی تر شوند و بهتر به گوش برسند. هرچه صدای صحبت سایرین یا صدای موزیک بهتر شنیده شود، توجه فرد به وزوز گوش کمتر می شود.
اگربیمار دچار کم شنوایی دو گوش باشد(چه وزوز یک طرفه باشد و چه دو طرفه) حتما سمعک دو گوشی تجویز می شود و ضمن تقویت شنیداری، صدای وزوز پوشانیده می شود و به خاطر تحریک عصب شنوایی باعث می شود که صدای وزوز در طول زمان و پس از چند ماه استفاده از سمعک تقلیل یابد.
در مواردی که بیمار دچار وزوز، دارای کم شنوایی نباشد؛ ابتدا یک بررسی کامل از نظر سلامتی ، فشار خون، بیماری های خونی و متابولیکی توسط پزشک انجام می شود و گاها ممکن است شواهدی از بیماری های متابولیکی یا خونی که باعث وزوز گوش شده باشد یافت شوند که باید درمان شوند. در صورتی که بیمار دارای هیچ گونه بیماری عمومی نباشد، شنوایی طبیعی باشد و دچار وزوز باشد علت وزوز به احتمال قوی از سیستم مرکزی شنیداری است و راه مقابله با آن استفاده از دستگاه های پوشاننده وزوز( Tinnitus masker ) می باشد و راه حل جدید برای کسانی که به دنبال آسیب حلزونی و کم شنوایی دائمی دچار وزوز شده اند، استفاده از لیزرتراپی است.

استفاده از ماسکر ها(پوشاننده ها) در درمان وزوز:
ماسکرها ، ابزار های الکترونیکی کوچکی هستند که با ایجاد صدا، وزوز گوش را تضعیف می کنند. ماسکرها موجب از بین رفتن وزوز نمی شوند ولی آن را ملایم تر می کنند.
دستگاهی شبیه سمعک پشت گوشی یا داخل گوشی است که به جای تقویت صدا ، صدای خاصی را تولید می کند که با صدای وزوز گوش همپوشانی دارد و صدای وزوز گوش هنگامی که دستگاه روشن است ، شنیده نمی شود.هنگام تجویز آن ، ادیولوژیست پس از بررسی عمومی شنوایی؛ تونالیتی و فرکانس و شدت وزوز را بررسی کرده و خروجی دستگاه پوشاننده وزوز را با آن منطبق می کنند و طبق یک برنامه زمان بندی استفاده از آن را به شما توصیه میکند. در برخی موارد خاص، سمعک هایی تجویز و ارائه می شوند که دارای دستگاه پوشاننده وزوز هم می باشند و بیمار در برخی از زمان ها از مدار پوشاننده استفاده می کند.


چند توصیه به بیماران مبتلا به وزوز:
از وزوز گوش نترسید. وزوز بیماری نیست. ولی می تواند علامت بیماری گوش باشد. به هیچ وجه آن را نشانه بدخیمی و تومور در گوش یا مغز خود ندانید.
در مراحل ابتدایی ابتلاء به وزوز برای بررسی سیستم شنوایی به پزشک مراجعه کنید و در صورتی که آزمایش شنوایی توصیه شد، جهت بررسی شنوایی هرچه سریعتر مراجعه کنید.

1.اگر کودک شما اعلام وزوز در گوش خود کرد حتما به گفته های او اهمیت بدهید . شاید مشکلات شنوایی و بیماری های مرتبط با گوش اورا مبتلا کرده باشد.
2.از درمان سرخود و استفاده از داروهای طبی و گیاهی خودداری کنید
3.اجازه ندهید وزوز زندگی شما را مختل کند. اگر احساس میکنید زندگی روزمره شما بعلت وزوز دچار اختلال شده است ، به پزشک مراجعه کنید.
4.گاها برنامه توان بخشی وزوز شامل بر ویزیت و درمان توسط روانکار و یا متخصص اعصاب و روان نیز می شود به خود بقبولانید که تیم درمان شما تمام سعی خود را برای درمان شما به کار می گیرند و به همه اعضاء آن اعتماد و برنامه را دقیقا به جلو ببرید.
5.در ابتدای درمان با لیزر یا پوشاننده ممکن است احساس کنید وزوز کمی زیادتر شده است. نگران نشوید و برنامه را ادامه دهید.
6.از قرار گیری در مکان های خلوت بپرهیزید.استفاده از موسیقی با صدای ملایم و یا رادیو می تواند شما را از شنیدن وزوز و ناراحتی آن خلاص کند.حتی موقع خواب نیز می توانید از موسیقی ملایم یا اصواتی شبیه صدای طبیعت و صدای آبشار استفاده کنید.

تست شنوایی، آزمایشی است که در آن میزان شنوایی شما توسط فردی به نام ادیولوژیست اندازه گیری می شود.
ابتدا در مورد وضعیت شنوایی و گوش شما سوالاتی پرسیده می شود.
سپس گوش شما معاینه شده و وضعیت گوش خارجی و میانی بررسی می گردد. در این مرحله شما وارد اتاق اکوستیک (ضد صوت) می شوید و هدفون مخصوصی روي گوش شما گذاشته می شود و صداهای شبیه بوق یا سوت به گوش شما ارائه می گردد. سپس برای بررسی درک گفتار، یکسری کلمات برای شما خوانده می شود و از شما خواسته می شود که آنها را تکرار کنید.

در بسیاری از موارد، کم شنوایی بطور ناگهانی ایجاد نمی شود و بصورت یک پروسه طولانی مدت در طی چندین سال رخ می دهد که باعث می شود، شخص به سختی متوجه مشکل کم شنوایی خود شود. از علائم و نشانه های کم شنوایی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
زمانی که مردم صحبت می کنند، صدای آنها بطور “من و من” شنیده می شود و انگار که بطور زیر لبی صحبت می کنند.
شما می توانید صحبت کردن افراد را بشنوید ولی قادر به تشخیص کلمات و گفتار نیستید.
گفتگو در محیط های پر سر و صدا و شلوغ نظیر رستوران و … دشوار است.
دوستان و افراد خانواده شما متوجه کم شنوایی شما می شوند و به شما اعلام می کنند.
صدای تلویزیون را بیشتر از حدی که دیگران احساس راحتی کنند، بلند می کنید.
تحقیقات اخیر نشان داده اند که اگر اختلالات شنوایی نظیر کاهش شنوایی درمان نشود،روابط فرد را با دوستان، عزیزان و افراد خانواده خود را تحت الشعاع خود قرار داده و ممکن است باعث انزوا، گوشه گیری، افسردگی و مشکلات روحی روانی متعددی گردد. افت شنوایی همچنین در محیطهای کاری می تواند باعث ایجاد اختلال در کیفیت کاری و گاهش میزان درآمد فرد شود.