مقایسه عملکرد سمعک های آنالوگ و دیجیتال در کاهش ناتوانی شنوایی (بخش دوم)

 

پرسشنامه APHAB توسط دکتر کاکس و همکاران در افراد جوان و مسن با شنوایی طبیعی و همچنین در سمعک های دارای مدارات خطی هنجاریابی شده است.
این پرسشنامه در طی دو پایان نامه مستقل در مقطع کارشناسی در سال 1378 در بین دانشجویان 25-18 سال دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران ( خامسی ، 1378 ) و در سال 1379 در بزرگسالان گروه سنی 70-40 سال مرکز سالمندان کهریزک ( شریفیان ، 1379) هنجاریابی شده و در سال 1380 مقایسه امتیازات آزمون APHAB در افراد مبتلا به کم شنوایی حسی - عصبی و انتقالی توسط کوشمقانی و تسبیحی صورت گرفته است.

در نتیجه رضایتمندی روزافزون افراد استفاده کننده از سمعک همگام با پیشرفت فن آوری و همچنین گزارش های متناقض حاکی از سودمندی سمعک های دیجیتال در مطالعات مختلف از جمله گزارش سودمندی چشمگیر در مطالعه Arlinger و Billermark ( ١٩٩٨ ) و عدم مشاهده تفاوت چشمگیر در امتیازات سمعک های آنالوگ و دیجیتال در مطالعه Berdridge و Newman ( ١٩٩٨ ) زمینه ای را برای این مطالعه فراهم کرده است. 

مواد و روشها : مطالعه توصیفی _ تحلیلی حاضر از اردیبهشت ماه 1381 تا مهرماه 1382 روی ٤١ نفر با میانگین سنی 83/11 + 673/47 ( ٢١ مرد با میانگین سنی 43/8 + 2/45 و ٢٠ زن با میانگین سنی 01/12 + 8/48) انجام شد. این افراد از بین ٦٥ فرد مبتلا به کم شنوایی حسی _ عصبی متوسط تا شدید محدوده سنی ٦۵ - ٢٠ سال مراجعه کننده به کلینیک های شنوایی شناسی شرکت های فن آذرخش ، صبا و سمعک آشنا و مایل به شرکت در مطالعه صورت گرفت. در صورت وجود هر گونه مورد ناهنجار در مجرای گوش از نظر وجود جرم متراکم و مسدود کننده ، جسم خارجی و ... و موارد ناهنجار پرده گوش انجام آزمایش شنوایی تا رفع آن به تعویق می افتاد. افراد مورد مطالعه از لحاظ جنس ، سن، شغل ، میزان تحصیلات ، میزان کم شنوایی ، الگوی کم شنوایی ، سابقه استفاده از سمعک ، شکل ادیوگرام ، مدت زمان استفاده از سمعک ، نحوه استفاده از سمعک در دو گروه آنالوگ (20 نفر) و دیجیتال ( 21 نفر) تطبیق داده شدند. هیچک از افراد سابقه ابتلا به مشکلات گوش میانی و تعادلی نداشتند. سپس روش اجرای مطالعه برای افراد شرکت کننده در آزمون به صورت مختصر توضیح داده شد. پس از انتخاب افراد دارای شرایط مورد نظر مطالعه ، تاریخچه گیری ، معاینه اتوسکوپی ، ادیومتری تون خالص در فرکانس های اکتاوی ٢٥٠ تا ٨٠٠٠ هرتز و فرکانس های نیم اکتاوی ٧٥٠ ، ١٥٠٠ ، ٣٠٠٠ ، ٦٠٠٠ هرتز انجام می شد و متوسط آستانه های تون خالص در سه فرکانس ٢٠٠٠ ،١٠٠٠ ، ۵٠٠ هرتز بدست آمد. در مرحله بعد ، ادیومتری گفتاری انجام شده و آستانه های بازشناسی و امتیاز بازشناسی گفتاری ، سطح راحتی و ناراحتی شنوایی تعیین می گردید. سپس با ارائه مشاوره لازم ، قالب گیری انجام می شد. در جلسه بعد یعنی جلسه تحویل سمعک ، پرسشنامه APHAB توسط فرد تکمیل می شد. از افراد خواسته می شد تا سوال های پرسشنامه را به دقت مطالعه کرده و سپس پرسشنامه را تکمیل کنند. تجویز و تنظیم سمعک براساس روش NAL و ویژگی های خاص سمعک انجام می شد.

 

سمعک های آنالوگ

 

بدین منظور در سمعک های دیجیتال از نرم افزار NOAH و در سمعک های آنالوگ از آنالایزر سمعک Phonix مدل EP40 استفاده می شد. در مطالعه حاضر سمعک های آنالوگ AM، Pure tone، Phonak، Danavox، Rexton و سمعکهای دیجیتال Sonic، Widex،Rexton ، Phonak، Audioservice و Danavox تجویز گردید. همه افراد به مدت ٢ ماه از سمعک های تجویز شده استفاده کردند. از افراد خواسته شد تا در صورت بروز هرگونه مشکل یا نارضایتی برای تنظیم مجدد سمعک مراجعه نمایند. پس از گذشت ٢ ماه از جلسه تجویز سمعک ، پرسشنامه APHAB مجددآ توسط فرد تکمیل شد. در نهایت ، پرسشنامه APHAB در دو موقعیت بدون سمعک و با سمعک با نرم افزار ویژه پرسشنامه امتیازدهی شد و تحلیل داده ها صورت گرفت. این مطالعه ، با استفاده از نسخه فارسی پرسشنامه APHAB صورت گرفت که در سال ١٣٧٨ و ١٣٧٩ تهیه و هنجاریابی شده است. میزان سودمندی با استفاده از اختلاف امتیاز پرسشنامه قبل و بعد از استفاده از سمعک تعیین شد.

 

یافته ها: در این مطالعه متوسط امتیاز کلی پرسشنامه APHAB در گروه افراد استفاده کننده از سمعک های آنالوگ قبل از استفاده از سمعک 420/6 + 215/52 و بعد از استفاده از سمعک 443/3 + 300/31 و در گروه افراد استفاده کننده از سمعک های دیجیتال قبل از استفاده از سمعک 028/9 + 952/54 و بعد از استفاده از سمعک 916/10+ 321/26 بود. برآورد آماری با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی Pearson ، t مستقل ، t وابسته و Anova صورت گرفت. برای انجام آزمون های آماری و رسم نمودارها از نرم افزارهای SPSS و Excel استفاده شد. در آزمون آماری t زوجی بین امتیاز کلی پرسشنامه قبل و بعد از استفاده از سمعک های آنالوگ تفاوت معنادار مشاهده شد.( p<0/001) نتایج آزمون آماریt زوجی نشان داد که بین امتیاز کلی پرسشنامه قبل و بعد از استفاده از سمعک های دیجیتال تفاوت معنادار وجود دارد. (p< 0/001).


نتایج آماری t مستقل تفاوت معناداری بین امتیاز کلی پرسشنامه قبل از استفاده از سمعک های آنالوگ و دیجیتال نشان نداد. (p = 0/307) در این آزمون آماری تفاوت معناداری بین امتیاز کلی پرسشنامه قبل از استفاده از دو نوع سمعک مشاهده نشد (p= 0/058) در نتیجه استفاده از این سمعک ها برامتیاز کلی پرسشنامه تاثیری نداشته است.
آزمون آماریt مستقل تفاوت معنادار بین امتیاز زیر مجموعه بازآوایی بعد از استفاده از دو نوع سمعک آنالوگ و دیجیتال نشان داد( p= 0/045) همچنین ، در این آزمون تفاوت معنا دار بین امتیاز زیر مجموعه نویز زمینه بعد از استفاده از سمعک های آنالوگ و دیجیتال مشاهده شد (p= 0/002). در نتیجه ، استفاده از سمعک های آنالوگ و دیجیتال بر امتیاز این دو زیر مجموعه تاثیر داشته است اما در دو زیر مجموعه سهولت ارتباط و آزاردهندگی صدا اختلاف معناداری در آزمون آماری t مستقل بین متیاز این دو زیر مجموعه به ترتیب با (p= 0/484) و (p= 0/635) بعد از استفاده از دو نوع سمعک آنالوگ و دیجیتال مشاهده نشد. در نتیجه ، استفاده از این سمعک ها تنها بر امتیازات دو زیر مجموعه بازآوایی و نویز زمینه تاثیر داشته است.

الگوی کم شنوایی بر نتایج زیر مجموعه آزاردهندگی صدا قبل و بعد از استفاده از سمعک های آنالوگ موثر بود (p= 0/008). تجربه استفاده از سمعک و مدت زمان استفاده از سمعک بر نتایج زیر مجموعه آزاردهندگی صدا قبل و بعد از استفاده از سمعک های دیجیتال تاثیر داثست ( به ترتیب p= 0/043 و p= 0/024). اما هر سه مورد فوق بر متوسط امتیاز کلی پرسشنامه و متوسط امتیاز سه زیر هجموعه سهولت ارتباط ، بازآوایی و نویز زمینه تاثیری نداشتند.
در این بررسی تفاوت معناداری بین نتایج پرسشنامه قبل و بعد از استفاده از سمعکهای آنالوگ یا دیجیتال در موارد جنسیت ، سن ، میزان تحصیلات ، شغل ، میزان کم شنوای و شیوه استفاده از سمعک مشاهده نشد.

 

مقایسه عملکرد سمعک های آنالوگ و دیجیتال در کاهش ناتوانی شنوایی (بخش سوم)